KWAST: Toneel uit de Gouden Eeuw

Stichting Kwast speelt (bijna) vergeten theater uit de Gouden Eeuw. Zij doen dit o.a. in hun serie Mond op Mond:
In één dag repeteren acteurs en musici een stuk en spelen het vervolgens dezelfde avond met tekst in de hand
voor publiek. Regisseur en historicus Imre Besanger geeft duiding. Alle grote en mindere schrijvers komen aan bod. Een unieke reeks.

Beluister regisseur Imre Besanger en acteur Marius Bruijn bij het Radio1-programma Taalstaat:

Seizoen 2016-2017:

  • Casandra en Karel Baldeus  Theodoor Rodenburgh, 1617     4 oktober 2016, Theater Perdu, Amsterdam
  • Achilles en Polyxena P.C. Hooft, 1600    16 maart 2017, Muiderslot, Muiden
  • Arlekijn Hulla Jacques Japin, 1747    31 maart 2017, OBA: Theater van het Woord, Amsterdam
  • Zungchin of Ondergang der Sineesche heerschappye, Joost van den Vondel, 1667   2 juli 2017, Frans Hals Museum, Haarlem

zunchgin poster kleinJoost van den Vondel schreef in 1667 als eerste Europeaan een literair werk dat zich geheel afspeelt in China.Zijn drama Zungchin of Ondergang der Sineesche heerschappye speelt in de Verboden Stad, waar de keizer na een volksopstand en het verraad van zijn eunuchen wordt verjaagd. Zungchin is een voor de 17de eeuw zeer uitzonderlijke tekst, omdat hij geen Oosters exotisme ten tonele voert maar herkenbare emoties van de keizerlijke familie. Een van de meest memorabele scènes toont hoe de keizer en keizerin zich met hun kousenbanden hebben verhangen aan een boomtak.

ArlekijnArlekijn Hulla, een 18e-eeuws kluchtspel dat voor de Amsterdamse Schouwburg werd geschreven door een directe voorvader van Arthur Japin:  Jacques Japin. De 18e-eeuwse toneelschrijver Jacques Japin schreef in 1747 het kluchtspel met zang en dans Arlekijn Hulla: een uitbundige oriëntalistische liefdesgeschiedenis in het Ottomaanse rijk omlijst door balletten en serenades. Het stuk figureerde in de roman Een schitterend gebrek, maar is al ruim 250 jaar niet meer opgevoerd. Kwast speelde het in 2017, met de nazaat van de schrijver prominent in de cast; Japin speelt Japin.

HooftAchillesOp de dag dat P.C. Hooft (1581-1647) 436 jaar geworden zou zijn, speelde Kwast een stuk van Hooft en wel zijn eersteling “Achilles en Polyxena” op de beste plek denkbaar, in de ridderzaal van het Muiderslot. In Achilles en Polyxena neemt Hooft ons mee naar een dramatische episode uit de Trojaanse oorlogen. De fatale verliefdheid van de Griekse held Achilles op de Trojaanse Polyxena. Achilles is bereid voor de liefde de belegering op Troje op te geven. Een tragedie vol veldslagen en Griekse koren over de nietsontziende val van een held van de hand van een 17 jarige Hooft: Achilles en Polyxena.

casandraIn Casandra en Karel Baldeus dingt de Hertogin van Borgonie naar de hand en het hart van Karel Baldeus, de bediende van haar echtgenoot de Hertog. Karel deelt echter in het geniep al enkele jaren het bed met de zus van de Hertog. Als Baldeus de liefde van Casandra afwijst, wil ze wraak en ontstaat er een kettingreactie van onbeantwoorde liefdes en moordplannen. Kortom alle ingrediënten voor een 17e-eeuwse theaterhit. Theodoor Rodenburgh vertaalde en bewerkte dit stuk van de Spaanse toneelschrijver Lope de Vega. Het Spaanse theater was het Hollywood van de 17e-eeuw.  Casandra was een kaskraker, maar was al ruim 3 eeuwen niet meer opgevoerd: tijd voor een reprise.     

Seizoen 2015-2016:

BredStomRidderBredero is tegenwoordig vooral bekend als de koning van de kluchten, maar schreef ook tragedies waarmee hij in de Gouden Eeuw vaak meer lof en waardering oogstte dan met het kluchtenrepertoire. Stommen Ridder verscheen kort na de dood van Bredero in 1618 en bleef gedurende de 17e-eeuw één van zijn meest gespeelde stukken. Op 23 januari 2016 nam Theater Kwast het stuk in de serie Mond op Mond eenmalig op het repertoire. De ridderlijke held Palmerijn besluit na ongeluk in de liefde en de jacht het spreken te laten.  Zo steelt hij onbedoeld de harten van Aartse Diana en Aardighe, de dochter en nicht van Sultan Maulicus van Babylonië. Een perfecte mengeling tussen tragedie en komedie met epische vechtscenes en 17-eeuws   theaterspektakel van de hand van de meester van het genre: Gerbrand Adriaansz. Bredero(1585-1618).

Maria-StuartZondag 22 november 2015 stond Kwast in de Franse zaal van Vondel CS in het Vondelpark. In 1646 schreef Joost van den Vondel Maria Stuart of Gemartelde Majesteit. Het stuk verscheen anoniem en werd vanwege de Katholieke hoofdpersoon geweerd van het Amsterdams toneel.

Het stuk neemt ons mee naar het kasteel Fotheringay, waar in 1587 de Katholieke rivaal van de Engelse Koningin Elizabeth gevangen zit; Maria Stuart. Tijdens haar laatste uren voor haar schijnbaar onvermijdelijke terechtstelling overdenkt, tiert, bidt en smeekt de tragische tegenkoningin in een zinloze strijd tegen de naderende dood.

Mond op MondOp vrijdag 20 november speelde we P.C. Hoofts theaterstuk “Theseus en Ariadne” in de ridderzaal van het Muiderslot. De Griekse held Theseus komt terecht op het eiland Kreta, waar hij om de vrede te bewaren samen met 13 Atheense burgers geofferd dient te worden aan de Minotaurus. Theseus besluit echter de strijd aan te gaan met dit mythische beest en wordt en passant verliefd op de dochter van de koning van Kreta; Ariadne.

Hooft maakte een barokke bewerking van deze klassieke mythe en gaf er zijn geheel eigen uitbundige draai aan, met onverwachte plotwendingen en een amoureuze Bacchus als uitsmijter.

Seizoen 2014-2015:

KenauOp zaterdag 7 maart 2015 beet de spelersploeg van Theater Kwast zich vast in Herstelde Hongers-dwang Of Haarlems lange en strenge Belegering, en het overgaan der zelver Stad, door het scherpe Zwaard der ellenden van Steven vander Lust; een stuk uit 1660 over de beruchte maandenlange belegering van Haarlem in 1572/73. Ook hét stuk waarin de beroemde Kenau Simonsdochter Hasselaar haar toneeldebuut maakte.

Vander Lust schreef het stuk naar eigen zeggen, omdat hij steeds vaker om zich heen hoorde zeggen dat “den Spangiaert en is oock soo quaet niet als men van hem wel seght”, en dat kon natuurlijk niet.

In oktober 2014 was Stichting Kwast te gast bij VPRO radio1 OVT, het geschiedenisprogramma.
We improviseerden toen enkele fragmenten uit het “Truer-spel” van Willem van Oranje, 1617.
Truerspel pagina HogendorpBeluister: Marius vertolkt een treur-monoloog (inleiding Imre Besanger)


Merel en Marius bezingen Willem van Oranje:

Interview met Imre Besanger en lofzang van Merel:

Om de verstaanbaarheid te bevorderen past Imre Besanger de teksten licht aan. Bekijk de originele tekst HIER

Op zaterdag 13 december 2014 speelde Marius Bruijn mee met het “Truer-spel van de moordt, begaen aen Wilhelm by der gratie Gods, prince van Oraengien”, van Gijsbrecht van Hogendorp uit 1617. Theater Perdu, Amsterdam.

Aran-en-TitusAran Titus pagina JanVosOp zaterdag 23 november 2013 speelde theatergroep Kwast in de serie Mond op Mond: Aran en Titus.
Het stuk Aran en Titvs, of Wraak en Weerwraak, een treurspel van Jan Vos uit 1661 gaat over de Romeinse veldheer Titus Andronicus (ook bekend van Sheakspeare). Het is een gruwelstuk met diverse moorden, cannibalisme en geestverschijningen.
Bekijk de tekst HIER