Ter gelegenheid van de ‘Verjaardag van Haarlem’ geven de makers twee lezingen over de totstandkoming en historische achtergronden van de middeleeuwse kaart van Haarlem:

Donderdag 21 november: Sociëteit de Vereeniging

Woensdag 27 november: Boekhandel Gillissen, Posthuis Haarlem-Noord.

De ‘nieuwste oudste kaart’ van Haarlem is nu verkrijgbaar als stadswandeling, als poster en als luxe grote wandkaart.

Tessel Dekker, Marius Bruijn en Frank Petiet maakten deze handgetekende stadsplattegrond van Haarlem anno 1450.

De kaart en wandeling zijn te koop bij o.a. VVV Haarlem, Boekhandel Athenaeum, Boekhandel de Vries, Irrational Library, Boekhandel Gillissen, Muys Kantoorboekhandel en Antiquariaat Hovingh, te Haarlem.

Over de kaart:

Tekenaar Frank Petiet was al jaren een liefhebber van handgetekende stadsplattegronden en hij vroeg tekenaar/vormgever Tessel Dekker en theatermaker/kunsthistoricus Marius Bruijn om samen aan dit project te werken. Er is gekozen voor het jaar 1450 als uitgangspunt voor de getekende situatie. Dit omdat het de bloeiperiode van Middeleeuws Haarlem laat zien. Ook heeft de stad dan min of meer het stratenpatroon zoals het centrum dat nu nog heeft, waardoor de kaart als plattegrond voor historische stadswandelingen kan dienen.

Uit de periode 1450 waren nog helemaal geen plattegronden van Haarlem voorhanden. De oudst bekende kaarten zijn van honderd jaar later, midden 16e eeuw. De makers hebben dus veel historisch onderzoek moeten doen om deze verbeelding van de middeleeuwse stad te creëren, in samenspraak met externe adviseurs.

Op de getekende kaart zijn vele historische details zichtbaar: de stadspoorten, de Bavokerk -nog in aanbouw-, op de Botermarkt staat nog een kerk en twaalf kloosters zijn her en der te vinden.

LEES HIER MEER OVER HET ONDERZOEK NAAR MIDDELEEUWSE ARCHITECTUUR

De kaart verscheen op 12 april 2019 als wandelroute, met leuke weetjes welke veel Haarlemmers zelf wellicht nog niet eens kennen. Tevens is de kaart als poster verkrijgbaar.

Op donderdagavond 25 april waren Marius Bruijn en Tessel Dekker te gast bij Athenaeum Boekhandel Haarlem om te vertellen over de Middeleeuwse plattegrond : De rol van cartografie als verbeelding van de wereld.

Het maakproces

Frank Petiet is tekenaar en vormgever. Hij maakte vele Haarlemse posters voor o.a. Het Patronaat, Bevrijdingspop en de Bavokerk. Tessel Dekker is vormgever, illustrator en animator. Zij ontwierp getekende posters voor Haarlemse festivals als Kerkennacht en Nazomernachtlicht. Voor het Muiderslot maakte zij een geanimeerde kaart van middeleeuws Amsterdam. Frank, Tessel en Marius hebben alle drie getekend aan deze kaart. Hun tekeningen zijn met veel knip- en plakwerk samengevoegd tot één geheel waarbij het verschil in tekenstijl per gebouw nauwelijks meer te zien is.

Marius Bruijn heeft daarnaast het historisch onderzoek gedaan om een beeld van de stad Haarlem anno 1450 te kunnen creëren. Eén van de belangrijkste bronnen van informatie waren de uitgebreide rapporten en publicaties van de Archeologische dienst Haarlem. Door al hun graaf- en onderzoekwerk her en der in de stad is een redelijk betrouwbaar beeld te geven van wat voor bebouwing er zoal aanwezig was in 1450.

Daarnaast waren een aantal standaardwerken over specifieke gebouwen of bedrijfstakken van middeleeuws Haarlem een leidraad. O.a: Het stadhuis van Haarlem (Wim Cerutti), Van Commanderij van Sint-Jan tot Noord-Hollands Archief (Wim Ceutti), De Bavo te boek (div auteurs), Haarlem ging op wollen zolen (div auteurs), Tot op het bot (Anja van Zalinge), De Haarlemse brouwindustrie voor 1600 (Jacques van Loenen).

Ten slotte hebben we, ter vergelijking, stadsplattegronden uit de 16e en 17e eeuw gebruikt, waaronder: Van Deventer (1560) en Thomas Thomasz. (1578).